27 lượt xem

phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Ngành sinh học hiện đại ngày càng phát triển. Con người đang ngày càng nhận thấy được tầm quan trọng của sinh học trong cuộc sống. Có thể nói, phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật đã không còn gì xa lạ. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hoàn toàn về nó. Nhất là với những ai không quan tâm nhiều lắm đến các vấn đề sinh học. Hãy cùng OTBVietnam khám phá ngay phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật đang được ứng dụng phổ biến trong ngành sinh học hiện nay nhé!

phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật là gì?

Trước hết, chúng ta hãy cùng đi vào tìm hiểu phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật là gì. Nuôi cấy mô tế bào thực vật có thể hiểu đơn giản là kĩ thuật được dùng để duy trì và nuôi cấy dễ dàng những tế bào thực vật hay mô phân sinh sạch bệnh ở điều kiện vô trùng, trong môi trường nhân tạo thích hợp để tạo ra những khối tế bào hay những cây hoàn chỉnh trong ống nghiệm.

Điều kiện để đảm bảo phương pháp nuôi cấy mô tế bào thành công gồm nhiều yếu tố. Đầu tiên phải kể đến là điều kiện vô trùng, phòng thí nghiệm cũng cần có độ chuyên hóa cao. Đây được coi là yếu tố hàng đầu và quan trọng nhất.

Yếu tố thứ hai là chọn đúng môi trường, chuẩn bị môi trường đó đúng cách. Điều này đòi hỏi người làm thí nghiệm cần có sự am hiểu và nghiên cứu kĩ trước đó. Yếu tố quan trọng sau cùng là chọn được mô cấy thích hợp. Ở bước này chúng ta cần lưu ý xử lí mô cấy thích hợp trước và sau khi cấy.

Các điều kiện cần thiết của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Hai điều kiện cần thiết của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật là: môi trường hóa học và môi trường vật lí. Ở môi trường hóa học, các yếu tố cần thiết phải kể đến là nguồn cacbon, vitamin, các chất điều hoà sinh trưởng. Ngoài ra còn có thành phần muối khoáng đa lượng và vi lượng. Ở điều kiện vật lí lại được phân ra hai yếu tố rõ ràng là ánh sáng và nhiệt độ.

Yếu tố ánh sáng cần chú trọng đến nhiều vấn đề. Đó là chất lượng ánh sáng, thời gian chiếu sáng và cường độ ánh sáng. Ba yếu tố này, chỉ cần một yếu tố sơ xảy cũng khiến quá trình nuôi cấy mô tế bào thực vật thất bại. Bên cạnh đó, nhiệt độ thích hợp nhất của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật là 25 độ C.

Các chất bổ sung vào quá trình nuôi cấy trong phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Để phương pháp nuôi cấy mô tế bào diễn ra hiệu quả nhất thì việc bổ sung thêm một số chất dinh dưỡng vào môi trường nuôi cấy là vô cùng cần thiết. Dưới đây là một số chất phù hợp thường được dùng để cho vào phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Đầu tiên phải kể đến Amino acid và các nguồn cung cấp nitrogen. Than hoạt tính hay nước dừa cũng được coi là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng hoàn hảo. Bên cạnh đó còn có một số hỗn hợp hữu cơ khác. Đó là dịch chiết nấm men, dịch thủy phân casein, hay hỗn hợp amini acid.

Lợi ích của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Có thể nói phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật có những ưu thế vượt trội hơn so với phương pháp nuôi cấy truyền thống bởi nhiều lí do khác nhau. Nuôi cấy mô tế bào thực vật giúp tạo ra chính xác số cây nhân bản giúp tạo ra các loại hoa, quả chất lượng cao hoặc có những tính trạng mong muốn khác. Nó cũng giúp quá trình tạo ra một cây mới trưởng thành nhanh chóng hơn. Phương pháp này giúp chúng ta tạo ra hàng loạt các cây mà không cần đến hạt hoặc quá trình thụ phấn để tạo hạt và tái sinh cây hoàn chỉnh từ các tế bào thực vật đã được biến đổi gen.

Vô số những lợi ích khác mà chúng ta có thể kể đến. Với phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật chúng ta có thể tạo ra các cây trong điều kiện vô trùng, để có thể vận chuyển mà hạn chế tối đa khả năng phát tán bệnh, sâu bệnh hoặc các nhân tố gây bệnh. Đặc biệt, chúng ta còn có thể tạo ra các cây từ hạt mà nếu không có nuôi cấy mô thì thường có tỷ lệ nảy mầm thấp hoặc sinh trưởng yếu.

Một ví dụ điển hình cho phương pháp này là: hoa lan hoặc cây nắp ấm. Phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật cũng giúp làm sạch các cây bị nhiễm virus nhất định hoặc các nhân tố lây nhiễm khác và nhân nhanh các cây này như là nguồn nguyên liệu sạch phục vụ đồng ruộng và nông nghiệp.

Kỹ thuật cần của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Chọn mẫu phù hợp là điều vô cùng quan trọng. Mặc dù các nhà nghiên cứu đều biết rằng tế bào bất kỳ của thực vật là toàn năng. Nhưng dựa vào các kỹ thuật nuôi cấy mô mới hiện nay, tuỳ theo loại cây người ta sẽ lấy mẫu ở những vị trí nhất định. Việc chọn đúng vị trí lấy mẫu sẽ tạo ra khả năng sống sót ở mẫu thực vật cao hơn.

Một vấn đề quan trọng không kém là vô trùng mẫu thực vật. Việc vô trùng mẫu cấy là việc làm khó. Vì mẫu sống phải giữ được đúng bản chất sinh học của nó. Mẫu sống này không thể khử bằng nhiệt độ cao. Do đó mẫu cấy thực vật phải được khử trùng bằng các dung dịch khử trùng cơ bản như: hypoclorit calcium, oxi già, chlorua thủy ngân, hypoclorit sodium,…

Việc xử lí mẫu có thể phải lặp lại sau 24-48 h trước khi cấy đối với những mẫu khó khử trùng. Điều này cho phép những vi sinh vật chưa chết có thời gian phát triển. Chúng sẽ phát triển đến giai đoạn nhạy cảm với thuốc khử trùng.

bảng thành phần môi trường Knudson C Orchid được coi là điều không thể thiếu đối với phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật. Trong đó, FeSO4.7H2O chiếm 25.00 mg/l ; MnSO4.H2O chiếm 5.68 mg/l. đây là các yếu tố vi lượng. Các yếu tố đa lượng gồm có. (NH4)2SO4 chiếm 500.00 mg/l, Ca(NO3)2 chiếm 241.30 mg/l, KCL chiếm 250.00 mg/l

Điều cần chú ý của phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật

Phương pháp này cần hết sức cẩn thận trong các khâu từ chọn mẫu thử, làm sạch mẫu, các yếu tố vi lượng, đa lượng, nhiệt độ và ánh sáng. Đây là sự kết hợp toàn diện mà bất kì một yếu tố nào không hoàn thiện đều có thể dẫn đến làm hỏng cả quá trình. Chính vì vậy mội người nên chú ý cẩn thận khi thực nghiệm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Summary
phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật
Article Name
phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật
Description
Ngành sinh học hiện đại ngày càng phát triển. Con người đang ngày càng nhận thấy được tầm quan trọng của sinh học trong cuộc sống. Có thể nói, phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật đã không còn gì xa lạ. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hoàn toàn về nó. Nhất là với những ai không quan tâm nhiều lắm đến các vấn đề sinh học. Hãy cùng OTBVietnam khám phá ngay phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật đang được ứng dụng phổ biến trong ngành sinh học hiện nay
Author
Publisher Name
OTB VietNam
Publisher Logo